Περιφέρειες & Εκλογικές Περιφέρειες
Η Ελλάδα διαιρείται σε 13 διοικητικές Περιφέρειες (Καλλικρατικές), οι οποίες αποτελούν τη δεύτερη βαθμίδα τοπικής αυτοδιοίκησης. Για τις βουλευτικές εκλογές, η χώρα χωρίζεται σε 56 εκλογικές περιφέρειες (βάσει των παλαιών νομών), στις οποίες κατανέμονται 299 βουλευτικές έδρες — συν 1 έδρα Επικρατείας.
Η παρακάτω ανάλυση παρουσιάζει πώς οι εκλογικές περιφέρειες αντιστοιχούν σε κάθε μία από τις 13 Περιφέρειες, μαζί με τον αριθμό βουλευτικών εδρών που εκλέγονται σε κάθε περιοχή.
Βασικές Έννοιες
Περιφέρεια (Διοικητική)
Η Περιφέρεια είναι η δεύτερη βαθμίδα αυτοδιοίκησης στην Ελλάδα (Πρόγραμμα Καλλικράτης, Ν. 3852/2010). Κάθε Περιφέρεια διοικείται από αιρετό Περιφερειάρχη και Περιφερειακό Συμβούλιο. Υπάρχουν 13 Περιφέρειες στο σύνολο.
Εκλογική Περιφέρεια
Η εκλογική περιφέρεια είναι η γεωγραφική μονάδα για τις βουλευτικές εκλογές. Αντιστοιχεί κατά κανόνα στις παλαιές Περιφερειακές Ενότητες (πρώην Νομούς). Υπάρχουν 56 εκλογικές περιφέρειες + 1 Επικρατείας.
Γιατί διαφέρουν;
Οι διοικητικές Περιφέρειες δημιουργήθηκαν για τη διοικητική αποκέντρωση (τοπική αυτοδιοίκηση, αναπτυξιακός σχεδιασμός), ενώ οι εκλογικές περιφέρειες διατηρούν τη δομή των παλαιών νομών για να εξασφαλίζεται τοπική αντιπροσώπευση στη Βουλή.
Συγκεντρωτικός Πίνακας ανά Περιφέρεια
| Περιφέρεια | Πρωτεύουσα | Εκλ. Περιφέρειες | Σύνολο Εδρών | Κατηγορία |
|---|---|---|---|---|
| Κεντρική Μακεδονία | Θεσσαλονίκη | 8 | 36 | 30+ έδρες |
| Αττική | Αθήνα | 4 | 35 | 30+ έδρες |
| Δυτική Ελλάδα | Πάτρα | 3 | 16 | 15–29 έδρες |
| Κρήτη | Ηράκλειο | 4 | 16 | 15–29 έδρες |
| Θεσσαλία | Λάρισα | 4 | 15 | 15–29 έδρες |
| Πελοπόννησος | Τρίπολη | 5 | 15 | 15–29 έδρες |
| Ανατολική Μακεδονία & Θράκη | Κομοτηνή | 5 | 14 | 8–14 έδρες |
| Στερεά Ελλάδα | Λαμία | 5 | 13 | 8–14 έδρες |
| Ήπειρος | Ιωάννινα | 4 | 8 | 8–14 έδρες |
| Νότιο Αιγαίο | Ερμούπολη | 2 | 7 | < 8 έδρες |
| Δυτική Μακεδονία | Κοζάνη | 4 | 6 | < 8 έδρες |
| Ιόνια Νησιά | Κέρκυρα | 4 | 5 | < 8 έδρες |
| Βόρειο Αιγαίο | Μυτιλήνη | 3 | 5 | < 8 έδρες |
| Σύνολο | 55 | 191 |
* Δεν περιλαμβάνεται η 1 έδρα Επικρατείας, η οποία κατανέμεται βάσει εθνικού ποσοστού.
Αναλυτική Χαρτογράφηση
Κεντρική Μακεδονία
36 έδρεςΠρωτεύουσα: Θεσσαλονίκη| Εκλογική Περιφέρεια | Έδρες |
|---|---|
| Α΄ Θεσσαλονίκης | 16 |
| Β΄ Θεσσαλονίκης | 3 |
| Σερρών | 4 |
| Ημαθίας | 3 |
| Πέλλης | 3 |
| Πιερίας | 3 |
| Κιλκίς | 2 |
| Χαλκιδικής | 2 |
Αττική
35 έδρεςΠρωτεύουσα: Αθήνα| Εκλογική Περιφέρεια | Έδρες |
|---|---|
| Α΄ Αθηνών | 17 |
| Β΄ Αθηνών | 9 |
| Α΄ Πειραιώς | 6 |
| Β΄ Πειραιώς | 3 |
Δυτική Ελλάδα
16 έδρεςΠρωτεύουσα: Πάτρα| Εκλογική Περιφέρεια | Έδρες |
|---|---|
| Αχαΐας | 7 |
| Αιτωλοακαρνανίας | 5 |
| Ηλείας | 4 |
Κρήτη
16 έδρεςΠρωτεύουσα: Ηράκλειο| Εκλογική Περιφέρεια | Έδρες |
|---|---|
| Ηρακλείου | 8 |
| Χανίων | 4 |
| Λασιθίου | 2 |
| Ρεθύμνης | 2 |
Θεσσαλία
15 έδρεςΠρωτεύουσα: Λάρισα| Εκλογική Περιφέρεια | Έδρες |
|---|---|
| Λαρίσης | 5 |
| Μαγνησίας | 4 |
| Καρδίτσας | 3 |
| Τρικάλων | 3 |
Πελοπόννησος
15 έδρεςΠρωτεύουσα: Τρίπολη| Εκλογική Περιφέρεια | Έδρες |
|---|---|
| Μεσσηνίας | 4 |
| Αργολίδας | 3 |
| Αρκαδίας | 3 |
| Κορινθίας | 3 |
| Λακωνίας | 2 |
Ανατολική Μακεδονία & Θράκη
14 έδρεςΠρωτεύουσα: Κομοτηνή| Εκλογική Περιφέρεια | Έδρες |
|---|---|
| Έβρου | 4 |
| Καβάλας | 3 |
| Ξάνθης | 3 |
| Δράμας | 2 |
| Ροδόπης | 2 |
Στερεά Ελλάδα
13 έδρεςΠρωτεύουσα: Λαμία| Εκλογική Περιφέρεια | Έδρες |
|---|---|
| Εύβοιας | 4 |
| Φθιώτιδας | 4 |
| Βοιωτίας | 3 |
| Ευρυτανίας | 1 |
| Φωκίδας | 1 |
Ήπειρος
8 έδρεςΠρωτεύουσα: Ιωάννινα| Εκλογική Περιφέρεια | Έδρες |
|---|---|
| Ιωαννίνων | 4 |
| Άρτας | 2 |
| Θεσπρωτίας | 1 |
| Πρέβεζας | 1 |
Νότιο Αιγαίο
7 έδρεςΠρωτεύουσα: Ερμούπολη| Εκλογική Περιφέρεια | Έδρες |
|---|---|
| Δωδεκανήσου | 5 |
| Κυκλάδων | 2 |
Δυτική Μακεδονία
6 έδρεςΠρωτεύουσα: Κοζάνη| Εκλογική Περιφέρεια | Έδρες |
|---|---|
| Κοζάνης | 3 |
| Γρεβενών | 1 |
| Καστοριάς | 1 |
| Φλώρινας | 1 |
Ιόνια Νησιά
5 έδρεςΠρωτεύουσα: Κέρκυρα| Εκλογική Περιφέρεια | Έδρες |
|---|---|
| Κέρκυρας | 2 |
| Ζακύνθου | 1 |
| Κεφαλληνίας | 1 |
| Λευκάδας | 1 |
Βόρειο Αιγαίο
5 έδρεςΠρωτεύουσα: Μυτιλήνη| Εκλογική Περιφέρεια | Έδρες |
|---|---|
| Λέσβου | 3 |
| Σάμου | 1 |
| Χίου | 1 |
Ανάλυση
🏙️ Αστικές vs Αγροτικές Περιφέρειες
Η Αττική και η Κεντρική Μακεδονία συγκεντρώνουν μαζί 71 από τις 191 έδρες, αντικατοπτρίζοντας τη δημογραφική υπεροχή της Αθήνας και Θεσσαλονίκης. Αντίθετα, μικρότερες Περιφέρειες όπως τα Ιόνια Νησιά, η Δυτική Μακεδονία και το Βόρειο Αιγαίο εκλέγουν σημαντικά λιγότερους βουλευτές.
⚖️ Αντιπροσώπευση
Οι μονοεδρικές εκλογικές περιφέρειες (Γρεβενά, Ευρυτανία κ.ά.) τείνουν να ευνοούν τα μεγάλα κόμματα, καθώς απαιτούν σχετική πλειοψηφία για την κατάκτηση της μοναδικής έδρας. Αντίθετα, πολυεδρικές περιφέρειες (Α΄ Αθηνών, Α΄ Θεσσαλονίκης) επιτρέπουν μεγαλύτερη πολυκομματική εκπροσώπηση.
🗺️ Γεωγραφική Κατανομή
Μερικές Περιφέρειες έχουν πολλές εκλογικές περιφέρειες αλλά λίγες έδρες ανά μία. Π.χ. η Δυτική Μακεδονία έχει 4 εκλογικές περιφέρειες αλλά μόνο 6 έδρες συνολικά, ενώ η Κρήτη με 4 εκλογικές περιφέρειες εκλέγει 16 βουλευτές. Αυτό αντανακλά τις πληθυσμιακές διαφορές μεταξύ των περιοχών.
📊 Διοικητική vs Εκλογική Δομή
Η διοικητική δομή (Περιφέρειες) δεν ταυτίζεται με την εκλογική. Κάθε Περιφέρεια περιλαμβάνει πολλαπλές εκλογικές περιφέρειες. Αυτό σημαίνει ότι ο Περιφερειάρχης (εκλεγμένος σε περιφερειακές εκλογές) και οι βουλευτές (εκλεγμένοι στις βουλευτικές εκλογές) λειτουργούν σε διαφορετικά γεωγραφικά πλαίσια, ακόμη και εντός της ίδιας Περιφέρειας.
Χρήσιμοι Σύνδεσμοι
Σημαντική Σημείωση
Τα δεδομένα βασίζονται στην ισχύουσα εκλογική νομοθεσία και τα αποτελέσματα των βουλευτικών εκλογών του 2023. Ο αριθμός εδρών μπορεί να τροποποιηθεί βάσει αλλαγών στον εκλογικό νόμο ή δημογραφικών μεταβολών. Η αντιστοίχιση Περιφερειών – εκλογικών περιφερειών αντικατοπτρίζει τη γεωγραφική ένταξη κάθε Περιφερειακής Ενότητας (πρώην Νομού) στην αντίστοιχη Περιφέρεια.